(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 291

॥ శ్రీః ॥
3.291. అధ్యాయః 291
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
ఇంద్రజిద్వధక్రోధాద్రావణేన త్వయమేవ యుద్ధాయ రామంప్రత్యభియానం ॥ 1 ॥ తదా ఇంద్రేణ రామాయ మాతలిసనాయస్య నిజరథస్య ప్రేషణం ॥ 2 ॥ శ్రీరామేణ మాయాయోధినో రావణస్య బ్రహ్మాస్త్రేణ హననం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

మార్కండేయ ఉవాచ। 3-291-0x(2716)(27119)
తతః క్రుద్ధో దశగ్రీవః ప్రియే పుత్రే నిపాతితే।
నిర్యయౌ రథమాస్థాయ హేమరత్నవిభూషితం ॥ 3-291-1(27120)
సంవృతోరాక్షసైర్ఘేరైర్వివిధాయుధపాణిభిః।
అభిదుద్రావ రామం స పోథయన్హరియూథపాన్ ॥ 3-291-2(27121)
తమాద్రవంతం సంక్రుద్ధ మైందనీలనలాంగదాః।
హనుమాంజాంబవాంశ్చైవ ససైన్యాః పర్యవారయన్ ॥ 3-291-3(27122)
తే దశగ్రీవసైన్యం తదృక్షవానరపుంగవాః।
ద్రుమైర్విధ్వంసయాంచక్రుర్దశగ్రీవస్య పశ్యతః ॥ 3-291-4(27123)
తతః స్వసైన్యమాలోక్య వధ్యమానమరాతిభిః।
మాయావీ చాసృజన్మాయాం రావణో రాక్షసాధిపః ॥ 3-291-5(27124)
తస్య దేహవినిష్క్రాంతాః శతశోఽథ సహస్రశః।
రాక్షసాః ప్రత్యదృశ్యంత శరశక్త్యృష్టిపాణయః ॥ 3-291-6(27125)
తాన్రామో జఘ్నివాన్సర్వాందివ్యేనాస్త్రేణ రాక్షసాన్।
అథ భూయోపి మాయాం స వ్యదధాద్రాక్షసాధిపః ॥ 3-291-7(27126)
కృత్వా రామస్ రూపాణి లక్ష్మణస్య చ భారత।
అభిదుద్రావ రామం చ లక్ష్మణం చ దశాననః ॥ 3-291-8(27127)
తతస్తే రామమర్చ్ఛంతో లక్ష్మణం చ క్షపాచరాః।
అభిపేతుస్తదా రామం ప్రగృహీతశరాసనాః ॥ 3-291-9(27128)
తాం దృష్ట్వారాక్షసేంద్రస్ మాయామిక్ష్వాకునందనః।
ఉవాచ రామః సౌమిత్రిమసంభ్రాంతో బృహద్వచః ॥ 3-291-10(27129)
జహీమాన్రాక్షసాన్పాపానాత్మనః ప్రతిరూపకాన్।
ఇత్యుక్త్వాఽభ్యహనద్రామో లక్ష్మణశ్చాత్మరూపకాన్ ॥ 3-291-11(27130)
తతో హర్యశ్వయుక్తేన రథేనాదిత్యవర్చసా।
ఉపతస్థే రణే రామం మాతలిః శక్రసారథిః ॥ 3-291-12(27131)
మాతలిరువాచ। 3-291-13x(2717)
అయం హర్యశ్వయుగ్జైత్రో మఘోనః స్యందనోత్తమః।
`త్వదర్థమిహ సంప్రాప్తః సందేశాద్వై శతక్రతోః' ॥ 3-291-13(27132)
అనేన శక్రః కాకుత్స్థ సమరే దైత్యదానవాన్।
శతశః పురుషవ్యాఘ్ర రథోదారేణ జఘ్నివాన్ ॥ 3-291-14(27133)
తదనన నరవ్యాఘ్ర మయా యత్తేన సంయుగే।
స్యందనేన జహిక్షిప్రం రావణం మా చిరం కృథాః ॥ 3-291-15(27134)
ఇత్యుక్తో రాఘవస్తథ్యం వచోఽశంకత మాతలేః।
మాయైషారాక్షసస్యేతి తమువాచ విబీషణః ॥ 3-291-16(27135)
నేయం మాయా నరవ్యాఘ్రరావణస్ దురాత్మనః।
తదాతిష్ఠ రథంశీఘ్రమిమసైంద్రం మహాద్యుతే ॥ 3-291-17(27136)
తతః ప్రహృష్టః కాకుత్స్థస్తథేత్యుక్త్వా విభీషణం।
రథేనాభిపపాతాథ దశగ్రీవం రుషాఽన్వితః ॥ 3-291-18(27137)
హాహాకుతాని భూతాని రావణే సమభిద్రుతే।
సింహనాదాః సపటహాదితి దివ్యాస్తథాఽనదన్ ॥ 3-291-19(27138)
[దశకంధరరాజసూన్వోస్తథా యుద్ధమభూన్మహత్।
అలబ్ధోపమమన్యత్రతయోరేవ తథాఽభవత్ ॥] 3-291-20(27139)
సరామాయ మహాఘోరం విససర్జ నిశాచరః।
శూలమింద్రాశనిప్రఖ్యం బ్రహ్మదండభివోద్యతం ॥ 3-291-21(27140)
తచ్ఛూలం సత్వరం రామశ్చచ్ఛేద నిశితైః శరైః।
తద్దృష్ట్వా దుష్కరం కర్మ రావణం భయమావిశత్ ॥ 3-291-22(27141)
తతః క్రుద్ధః ససర్జాశు దశగ్రీవః శితాంఛరాన్।
సహస్రాయుతశో రామే శస్త్రాణి వివిధాని చ ॥ 3-291-23(27142)
తతో భుశుండీః శూలాని ముసలాని పరశ్వథాన్।
శక్తీశ్చ వివిధాకారాః శతఘ్నీశ్చ శితాన్క్షురాన్ ॥ 3-291-24(27143)
తాం మాయాంవివిధాం దృష్ట్వా దశగ్రీవస్య రక్షసః।
భయాత్ప్రదుద్రువుః సర్వే వానరాః సర్వతోదిశం ॥ 3-291-25(27144)
తతః సుపత్రం సుముఖంహేమపుంగం శరోత్తమం।
తూణాదాదాయ కాకుత్స్థో బ్రహ్మాస్త్రేణ యుయోజ హ ॥ 3-291-26(27145)
తం ప్రేక్ష్యబాణం రామేణ బ్రహ్మాస్త్రేణానుమంత్రితం।
జహృషుర్దేవగంధర్వా దృష్ట్వా శక్రపురోగమాః ॥ 3-291-27(27146)
అల్పావశేషమాయుశ్చ తతోఽమన్యంత రక్షసః।
బ్రహ్మాస్త్రోదీరణాచ్ఛత్రోర్దేవదానవకింనరాః ॥ 3-291-28(27147)
తతః ససర్జ తం రామః శరమప్రతిమౌజసం।
రావణాంతకరం ఘోరం బ్రహ్మదండమివోద్యతం ॥ 3-291-29(27148)
ముక్తమాత్రేణ రామేణ దూరాకృష్టేన భారత।
స తేన రాక్షసశ్రేష్ఠః సరథః సాశ్వసారథిః।
ప్రజజ్వాల మహాజ్వాలేనాగ్నినాభిపరిప్లుతః ॥ 3-291-30(27149)
తతః ప్రహృష్టాస్త్రిదశాః సహగంధర్వచారణాః।
నిహతం రావణం దృష్ట్వా రామేణాక్లిష్టకర్మణా ॥ 3-291-31(27150)
తత్యజుస్తం మహాభాగం పంచభూతాని రావణం।
భ్రంశితః సర్వలోకేషు స హి బ్రహ్మాస్త్రతేజసా ॥ 3-291-32(27151)
శరీరధాతవో హ్యస్ మాసం రుధిరమేవ చ।
నేశుర్బ్రహ్మాస్త్రనిర్దగ్దా న చ భస్మాప్యదృశ్యత ॥ 3-291-33(27152)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి రామోపాఖ్యానపర్వణి ఏకనవత్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥ 291 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-291-8 రామస్య రూపం కృత్వాలక్ష్మణమభిదుద్రావ లక్ష్మణస్య రూపం కృత్వా రామమితి యేజనా ॥
3-291-32 పంచభూతాని తత్యజుర్మృత ఇత్యర్థః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.